Στρατόπεδα και εγκαταστάσεις καταργούνται

Η πλέον άμεση και ορατή αλλαγή αφορά τη δραστική αναδιάρθρωση της υφιστάμενης στρατιωτικής οργάνωσης. Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας προχωρά στον σχεδιασμό συγχωνεύσεων και καταργήσεων 56 μονάδων και 126 εγκαταστάσεων και στρατοπέδων, επιχειρώντας να περιορίσει το κόστος λειτουργίας και να απελευθερώσει ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους.

Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να μειωθεί ο αριθμός των στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Είναι να διασφαλιστεί ότι η νέα διάταξη θα επιτρέπει ταχύτερη ανάπτυξη δυνάμεων, αποτελεσματικότερη υποστήριξη των μονάδων και διατήρηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας σε κάθε κρίσιμη περιοχή.

Ταξιαρχία drones: Ο Στρατός Ξηράς περνά σε νέα εποχή

Η δημιουργία Ταξιαρχίας Μη Επανδρωμένων Συστημάτων στον Στρατό Ξηράς αποτελεί μία από τις σημαντικότερες επιχειρησιακές παρεμβάσεις της Γ΄ Φάσης.

Τα drones παύουν να αντιμετωπίζονται αποκλειστικά ως συμπληρωματικά μέσα και αποκτούν κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό των χερσαίων επιχειρήσεων. Η συγκρότηση ειδικού σχηματισμού αποσκοπεί στην οργανωμένη αξιοποίησή τους, με εξειδικευμένο προσωπικό, κατάλληλη εκπαίδευση και δυνατότητα συνεργασίας με τις υπόλοιπες μονάδες.

Η εμπειρία από τα σύγχρονα πεδία μάχης έχει αναδείξει τη σημασία της συνεχούς επιτήρησης, της έγκαιρης αναγνώρισης απειλών και της ταχείας μετάδοσης πληροφοριών. Τα μη επανδρωμένα συστήματα μπορούν να προσφέρουν αυτές τις δυνατότητες, αλλά και να χρησιμοποιηθούν σε αποστολές προσβολής στόχων, ανάλογα με τον τύπο και τον εξοπλισμό τους.

Η ανάπτυξη τέτοιων δυνατοτήτων αποκτά ιδιαίτερη σημασία στον Έβρο και στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, όπου η ταχύτητα εντοπισμού μιας απειλής και η άμεση αντίδραση μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο.

Παράλληλα, συγκροτείται ειδική μονάδα μη επανδρωμένων οχημάτων για εφοδιασμό, μεταφορές και υγειονομική υποστήριξη.

Πρόκειται για μια αλλαγή που επεκτείνει τη χρήση αυτόνομων συστημάτων πέρα από τις καθαρά μάχιμες αποστολές. Μη επανδρωμένα οχήματα θα μπορούν, ανάλογα με τις δυνατότητές τους, να μεταφέρουν εφόδια και υλικά ή να υποστηρίζουν την απομάκρυνση τραυματιών, περιορίζοντας την έκθεση προσωπικού σε επικίνδυνες περιοχές.

Ο «Πυρπολητής» και ο νέος στόλος θαλάσσιων drones

Στο Πολεμικό Ναυτικό, η νέα δομή προβλέπει τη συγκρότηση βάσεων μη επανδρωμένων και αυτόνομων θαλάσσιων συστημάτων, εντάσσοντας τα συγκεκριμένα μέσα στον ευρύτερο επιχειρησιακό σχεδιασμό.

Στην παρουσίαση γίνεται ειδική αναφορά στον ελληνικής σχεδίασης «Πυρπολητή», καθώς και σε συστήματα τύπου Saronic, αποτυπώνοντας την κατεύθυνση ενίσχυσης των δυνατοτήτων του Στόλου με μη επανδρωμένες πλατφόρμες.

Η σημασία αυτής της επιλογής για το Αιγαίο είναι ιδιαίτερα μεγάλη. Τα θαλάσσια drones μπορούν να υποστηρίζουν αποστολές επιτήρησης και αναγνώρισης, να επιχειρούν σε περιοχές αυξημένου κινδύνου και να ενισχύουν την εικόνα που διαθέτει το Πολεμικό Ναυτικό για τις κινήσεις στην επιφάνεια της θάλασσας.

Ταυτόχρονα, η χρήση τους μπορεί να περιορίσει την ανάγκη απασχόλησης επανδρωμένων μονάδων σε συγκεκριμένες αποστολές, επιτρέποντας στα πολεμικά πλοία να επικεντρώνονται σε επιχειρήσεις υψηλότερων απαιτήσεων.

Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται Κέντρο Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, καθώς και η δημιουργία Διοίκησης Ηλεκτρονικού Πολέμου στο Πολεμικό Ναυτικό.

Η τελευταία εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο επιχειρησιακό βάρος, καθώς οι ηλεκτρονικές παρεμβολές, η προστασία των επικοινωνιών και η αντιμετώπιση εχθρικών αισθητήρων αποτελούν πλέον αναπόσπαστο μέρος των σύγχρονων ναυτικών επιχειρήσεων.

Η Ελλάδα μπαίνει δυναμικά στο Διάστημα – Το σχέδιο για τους δορυφόρους

Μία από τις πιο φιλόδοξες πτυχές του σχεδιασμού αφορά την ανάπτυξη εθνικών δυνατοτήτων αξιοποίησης του Διαστήματος.

Η Γ΄ Φάση προβλέπει τη συγκρότηση Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος στην Πολεμική Αεροπορία, καθώς και ένα εκτεταμένο πρόγραμμα δορυφορικών δυνατοτήτων.

Σύμφωνα με την παρουσίαση, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει έναν γεωστατικό τηλεπικοινωνιακό δορυφόρο, τρεις επιπλέον τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους, έξι δορυφόρους οπτικής παρατήρησης, τρεις συλλογής ηλεκτρονικών σημάτων και τρεις δορυφόρους παρατήρησης με ραντάρ συνθετικού ανοίγματος (SAR).

Επιπλέον, το υπουργείο αναφέρει ότι υφίστανται ήδη 16 οπτικοί δορυφόροι χαμηλής τροχιάς διττής χρήσης.

Η αξιοποίηση τέτοιων δυνατοτήτων μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την επιτήρηση περιοχών ενδιαφέροντος, τις ασφαλείς επικοινωνίες και τη συλλογή πληροφοριών.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι δορυφόροι SAR, οι οποίοι μπορούν να πραγματοποιούν παρατηρήσεις ανεξάρτητα από το φυσικό φως και υπό συνθήκες που δυσχεραίνουν τη συμβατική οπτική παρατήρηση.

Για την Ελλάδα, η δυνατότητα παρακολούθησης δραστηριοτήτων σε μεγάλες θαλάσσιες εκτάσεις και η ταχύτερη διαβίβαση πληροφοριών στα επιχειρησιακά κέντρα μπορούν να ενισχύσουν ουσιαστικά την αποτρεπτική ικανότητα.

Η δημιουργία Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος αποτελεί, επομένως, κάτι πολύ περισσότερο από μια νέα οργανωτική δομή. Αποτυπώνει την πρόθεση να ενσωματωθεί το Διάστημα ως αυτοτελής επιχειρησιακή διάσταση στον αμυντικό σχεδιασμό.

Κυβερνοπόλεμος και ηλεκτρονικές επιχειρήσεις – Νέα διοίκηση και νέες ειδικότητες

Στον πυρήνα του μετασχηματισμού βρίσκεται η μετάβαση στο διακλαδικό, πολυχωρικό πεδίο μάχης, όπου οι επιχειρήσεις δεν περιορίζονται πλέον στα παραδοσιακά γεωγραφικά πεδία.

Το υπουργείο προβλέπει τη δημιουργία Διοίκησης Κυβερνοχώρου και Σχολής Υπολογιστών, με στόχο την ενίσχυση των σχετικών δυνατοτήτων και την ανάπτυξη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού.

Η προστασία των στρατιωτικών δικτύων, η ασφάλεια των επικοινωνιών και η ανθεκτικότητα των πληροφοριακών συστημάτων αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για τη λειτουργία των σύγχρονων Ενόπλων Δυνάμεων.

Παράλληλα, προβλέπεται η μετάβαση σε αυτοματοποιημένο μηχανισμό διοίκησης και ελέγχου C5ISR-T, με στόχο την αποτελεσματικότερη διασύνδεση πληροφοριών, αισθητήρων, διοικήσεων και επιχειρησιακών μέσων.

Η επιδίωξη είναι να μειωθεί ο χρόνος που μεσολαβεί από τον εντοπισμό μιας απειλής μέχρι τη λήψη απόφασης και την επιχειρησιακή αντίδραση.

Σε ένα περιβάλλον όπου ακόμη και λίγα λεπτά μπορούν να επηρεάσουν την έκβαση μιας αναμέτρησης, η ταχύτητα στη διαχείριση πληροφοριών αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Εργοστάσιο κατασκευής drones – Επένδυση στην ελληνική παραγωγή

Ξεχωριστή θέση στον σχεδιασμό έχει το 309 Εργοστάσιο Κατασκευής Μη Επανδρωμένων Μέσων, το οποίο εντάσσεται στη νέα δομή με διακλαδικό χαρακτήρα.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αναδεικνύει τη σημασία της εγχώριας παραγωγής και τεχνικής υποστήριξης μη επανδρωμένων συστημάτων.

Η εξάρτηση αποκλειστικά από εισαγόμενες πλατφόρμες μπορεί να δημιουργήσει περιορισμούς στη διαθεσιμότητα, στην επισκευή και στην αναπλήρωση των μέσων, ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένων επιχειρησιακών απαιτήσεων.

Η ανάπτυξη ελληνικών παραγωγικών δυνατοτήτων μπορεί να ενισχύσει την αυτονομία των Ενόπλων Δυνάμεων και να δημιουργήσει προϋποθέσεις συνεργασίας με την εγχώρια αμυντική βιομηχανία.

Εξοικονόμηση 1,13 δισ. ευρώ – Η οικονομική διάσταση της αναδιοργάνωσης

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αξιοποίηση των οικονομικών πόρων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, η δυνητική εξοικονόμηση από τις οργανωτικές μεταβολές σε ορίζοντα πενταετίας ανέρχεται σε 530 εκατομμύρια ευρώ.

Από αυτά, 360 εκατομμύρια αφορούν τον Στρατό Ξηράς, 120 εκατομμύρια το Πολεμικό Ναυτικό και 50 εκατομμύρια την Πολεμική Αεροπορία.

Επιπλέον, υπολογίζεται δυνητική εξοικονόμηση 600 εκατομμυρίων ευρώ από την αξιοποίηση υλικού χαμηλής ή μειωμένης επιχειρησιακής ικανότητας. Από το ποσό αυτό, 250 εκατομμύρια αντιστοιχούν στον Στρατό Ξηράς, 100 εκατομμύρια στο Πολεμικό Ναυτικό και 250 εκατομμύρια στην Πολεμική Αεροπορία.

Το συνολικό δυνητικό οικονομικό όφελος των δύο παρεμβάσεων φτάνει έτσι τα 1,13 δισεκατομμύρια ευρώ.

Πρόκειται για εκτιμώμενη εξοικονόμηση και όχι για ήδη πραγματοποιημένο δημοσιονομικό αποτέλεσμα.

Η αξιοποίηση των πόρων προς όφελος του προσωπικού αποτελεί έναν από τους διακηρυγμένους στόχους του μετασχηματισμού, χωρίς στην παρουσίαση να εξειδικεύονται συγκεκριμένες παροχές ή η κατανομή των ποσών.

Αξιοποίηση οικονομικών πόρων                                        

530.000.000 €

• ΓΕΣ 360.000.000 €
• ΓΕΝ 120.000.000 €
• ΓΕΑ 50.000.000 €

Δυνητική εξοικονόμηση λόγω οργανωτικών μεταβολών εντός 5ετίας

600.000.000 €

• ΓΕΣ 250.000.000 €
• ΓΕΝ 100.000.000 €
• ΓΕΑ 250.000.000 €

Δυνητική εξοικονόμηση λόγω αξιοποίησης υλικού χαμηλής ή μειωμένης επιχειρησιακής ικανότητας

Οι αριθμοί που αλλάζουν τις ισορροπίες - FDI, PULS και SPIKE

Το υπουργείο παρουσίασε χαρακτηριστικά παραδείγματα για το πώς τα σύγχρονα οπλικά συστήματα μπορούν να μειώσουν τις λειτουργικές δαπάνες και τις ανάγκες επάνδρωσης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του, το ετήσιο κόστος λειτουργίας μιας φρεγάτας FDI υπολογίζεται σε 2 εκατομμύρια ευρώ, έναντι 7,3 εκατομμυρίων ευρώ για μια φρεγάτα τύπου S. Η διαφορά αντιστοιχεί σε μείωση περίπου 73%.

Παράλληλα, οι νέες φρεγάτες FDI προβλέπεται να διαθέτουν πλήρωμα 125 ατόμων, έναντι 200 στις φρεγάτες τύπου S, δηλαδή 38% λιγότερο προσωπικό.

Αντίστοιχα, τα συστήματα πυροβολικού PULS απαιτούν, σύμφωνα με την παρουσίαση, δύο άτομα προσωπικό, έναντι έξι στα παλαιότερα αυτοκινούμενα πυροβόλα M109.

Στα νέα αντιαρματικά SPIKE προβλέπονται δύο άτομα, έναντι τεσσάρων στα παλαιότερα ITV.

Οι συγκρίσεις αποτυπώνουν τη φιλοσοφία του μετασχηματισμού: σύγχρονα μέσα, μικρότερες ανάγκες επάνδρωσης συγκεκριμένων συστημάτων και καλύτερη αξιοποίηση του διαθέσιμου προσωπικού.

Επιπλέον, το υπουργείο υπολογίζει μείωση του κόστους κατασκευής οχυρωματικών έργων κατά 68%, με εξοικονόμηση 44 εκατομμυρίων ευρώ σε πενταετία, μέσω πρότυπης μεθόδου κατασκευής.

Ανατροπές και στο Υγειονομικό – Τι αλλάζει για το προσωπικό

Η αναδιοργάνωση επεκτείνεται και στις υπηρεσίες υποστήριξης των Ενόπλων Δυνάμεων.

Προβλέπεται δημιουργία εξελιγμένης Μονάδας Τραύματος, αλλαγές στο Υγειονομικό Σώμα και μετατροπή του 424 Γενικού Στρατιωτικού Νοσοκομείου σε διακλαδικό.

Παράλληλα, δρομολογείται Διακλαδικό Κέντρο Αποκατάστασης Απωλειών Υγείας στην Πεντέλη.

Οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις συνδέονται με την ανάγκη αποτελεσματικότερης υγειονομικής υποστήριξης και αντιμετώπισης των απαιτήσεων που δημιουργούνται τόσο στην καθημερινή λειτουργία όσο και σε περιόδους επιχειρήσεων.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται η αναδιοργάνωση του Οικονομικού Σώματος και της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων, καθώς και ο επανακαθορισμός ειδικοτήτων.

Η ενεργός εφεδρεία αποκτά επίσης θέση στον σχεδιασμό, με αναφορά στη συγκρότηση Λόχου Ειδικών Αποστολών.

Όσον αφορά την ενίσχυση του προσωπικού, η παρουσίαση καταγράφει 2.000 προσλήψεις για το 2025 και 1.000 για το 2026, εκ των οποίων 350 Επαγγελματίες Οπλίτες στο Πολεμικό Ναυτικό.

Το πραγματικό στοίχημα της Νέας Δομής

Η Γ΄ Φάση της Νέας Δομής Δυνάμεων αποτυπώνει τη μετάβαση από ένα μοντέλο που στηριζόταν σε μεγάλο αριθμό εγκαταστάσεων και παραδοσιακών στρατιωτικών σχηματισμών σε ένα περισσότερο ευέλικτο και τεχνολογικά προηγμένο σύστημα.

Η επιχειρησιακή φιλοσοφία αλλάζει. Η ισχύς δεν θα μετριέται αποκλειστικά με τον αριθμό των μονάδων, των στρατοπέδων και των διαθέσιμων οπλικών συστημάτων, αλλά και με την ικανότητα των δυνάμεων να συλλέγουν πληροφορίες, να συνεργάζονται μεταξύ τους, να προστατεύονται και να αντιδρούν ταχύτατα.

Το μεγάλο στοίχημα της Νέας Δομής είναι να μετατρέψει τις Ένοπλες Δυνάμεις σε έναν μηχανισμό που θα εντοπίζει ταχύτερα τις απειλές, θα διαθέτει περισσότερες επιλογές αντίδρασης και θα μπορεί να επιβάλλει αποτελεσματικότερη αποτροπή.