ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

Με υπογραφή...

01 Οκτωβρίου 2026 12:00

33 χρόνια χωρίς τον κορυφαίο ζωγράφο και χαράκτη

Ο Κώστας Γραμματόπουλος υπήρξε κορυφαίος εικαστικός του 20ού αιώνα. Ξεχώρισε ήδη από τα χρόνια του Έπους της Αλβανίας και τις αφίσες του, για να συνεχίσει ως εικονογράφος δεκάδων βιβλίων και περιοδικών. Δημιούργημά του είναι και το Εθνόσημο της Ελληνικής Δημοκρατίας (1974).

-
Θέλεις έγκυρη και άμεση ενημέρωση;Βρες μας πρώτους στη Google

Με καταγωγή από το Ρύσιο της Προποντίδας, η οικογένεια Γραμματόπουλου μετοίκησε στην Αθήνα στις αρχές της δεκαετίας του ’20. Ο Κώστας, γεννηθείς το 1916, που είχε ακόμη έξι αδέρφια, εισήχθη το 1934 στην Α.Σ.Κ.Τ. και ειδικότερα στα εργαστήρια Ο. Αργυρού και Γ. Κεφαλληνού. Αποφοίτησε με άριστα και με το Μεγάλο «Χρυσοβέργειο Βραβείον».

Το 1940, κι ενώ ήταν ακόμη φοιτητής, δημιούργησε τις πρώτες του αφίσες, με θέμα το Έπος της Αλβανίας – «Ηρωίδες του ’40», «Έλα να τα πάρεις», «Εμπρός της Ελλάδος Παιδιά» κ.ά.

Λίγο καιρό μετά ξεκίνησε τη συνεργασία του με το ιστορικό περιοδικό «Νέα Εστία», όπου, μεταξύ άλλων, δημιούργησε τις προσωπογραφίες σημαντικών μορφών του πνεύματος – Παλαμά, Μαλακάση, Βενέζη, Σικελιανού κ.ά.

Η εικονογράφηση βιβλίων αποτέλεσε ξεχωριστό κεφάλαιο στην καριέρα του, εικονογραφώντας πάνω από 100 βιβλία, ενώ συνεργάστηκε και σε αντίστοιχες δουλειές για περιοδικά. Υπήρξε από τους βασικούς εικονογράφους των «Κλασικών Εικονογραφημένων», όπως και στα ιστορικά ανθολόγια – αναγνωστικά του Δημοτικού Σχολείου, τα οποία διδάσκονταν για περισσότερα από 20 χρόνια.

Ζωγραφική – χαλκός – γραφικές τέχνες

Το ’53 παντρεύεται την επίσης εικαστικό, Αλκμήνη Νικολαΐδου, και την επόμενη χρονιά λαμβάνει υποτροφία για σπουδές στο Παρίσι. Εκεί θα αφοσιωθεί στη ζωγραφική, στη χαλκογραφία, στη χαρακτική, αλλά και στις γραφικές τέχνες.

Επιστρέφοντας το ’59 στην Ελλάδα, πιο πλούσιος σε εμπειρίες, εκλέγεται καθηγητής στην Α.Σ.Κ.Τ. έως το 1985 – διευθυντής (1973-75), πρύτανης (1978-80).

Είναι η περίοδος που στη Σχολή διδάσκουν εικαστικοί όπως οι Μώραλης, Παππάς, Νικολάου, Κεσσανλής, Μυλωνάς, Καλαμαράς, Απάρτης, Μυταράς, Τέτσης, Πρεβελάκης…

Το ’68 ήταν ο εκπρόσωπος της Ελλάδας στην Μπιενάλε της Βενετίας, με το έργο του να θεωρείται φαβορί για το κορυφαίο βραβείο, που όμως θα το στερηθεί εξαιτίας των έντονων επικρίσεων κατά της χώρας μας λόγω του καθεστώτος των Συνταγματαρχών.

Τις δεκαετίες ’60, ’70, ’80 δημιουργεί συνεχώς – ζωγραφική, χαρακτική, ξυλογραφία, χαλκό, λιθογραφία… Το 1972 θα τιμηθεί με το χρυσό Μετάλλιο Χαρακτικής στην Μπιενάλε της Φλωρεντίας.

Το 1974 θα φιλοτεχνήσει το Εθνόσημο της Ελληνικής Δημοκρατίας, το ίδιο έως σήμερα.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του, θέματα υγείας τον κράτησαν μακριά από τη δημιουργία. Πέθανε την 1η Οκτωβρίου του 2003.

ΥΓ – Το 1959 γεννήθηκε ο γιος του, Πάνος, διαπρεπής αρχιτέκτονας σήμερα.

Η τετραετής παρουσία του στο Παρίσι συνοδεύτηκε με σπουδές στις Ecole Superieure des Beaux Arts, Ecole Estienne και Ecole Metiers d’ Art. Η θητεία του στη γαλλική πρωτεύουσα τον έφερε πιο κοντά σε στοιχεία μοντέρνας τέχνης.

Κέρδισε πολλούς διαγωνισμούς – ελληνικούς και διεθνείς – για τις εικονογραφήσεις βιβλίων. Έλεγε πως… «τα βιβλία πρέπει να αγγίζουν τα παιδιά και η εικόνα βοηθά».

Αφίσες για αντιστασιακές οργανώσεις όπως το ΕΑΜ, την περίοδο της Κατοχής, είχαν ως αποτέλεσμα τη σύλληψή του και τον βασανισμό του από τους Γερμανούς.

Μεταξύ άλλων, στην Α.Σ.Κ.Τ. δίδαξε και την Τέχνη του Βιβλίου.

  Ακολουθήστε το antenna.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις!
 Απαγορεύεται η αναπαραγωγή του παρόντος άρθρου, χωρίς αναφορά στην πηγή antenna.gr (με ενεργό σύνδεσμο προς το antenna.gr)