Έρευνες

15 Νοεμβρίου 2026 09:25

Το βραχυκύκλωμα της Αττάλειας και οι 215 αντι-NAVTEX: Πώς η Τουρκία καπηλεύεται το σύστημα ασφάλειας ναυσιπλοΐας

Το ant1news.gr ακτινογραφεί τις 215 τουρκικές αντι-NAVTEX που εκδόθηκαν τα τελευταία εννέα χρόνια και αποκαλύπτει πώς η Άγκυρα μετατρέπει ένα παγκόσμιο δίκτυο προστασίας της ανθρώπινης ζωής σε εργαλείο αναθεωρητισμού, με “copy-paste” ελληνικών και κυπριακών συντεταγμένων και μπλόφες “συγκατάθεσης”. Παρόμοια εργαλειοποίηση έχει εφαρμόσει και στο διεθνές σύστημα Ερυθρών Αγγελιών της Ιντερπόλ.

Τουρκικό πολεμικό - navtex
-
Θέλεις έγκυρη και άμεση ενημέρωση;Βρες μας πρώτους στη Google

του Χάρη Καρανίκα

Λίγο μετά τις έξι το απόγευμα της Τρίτης 10 Νοεμβρίου 2026, το υπό γαλλική σημαία ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo αναχώρησε από το λιμάνι του Ηρακλείου με προορισμό την περιοχή ερευνών στα ανοιχτά της Κάσου και της Καρπάθου για το ηλεκτρικό καλώδιο διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου. Την ίδια ώρα, η κατασκευάστρια εταιρεία και ο ΑΔΜΗΕ ανακοίνωναν επίσημα ότι το πλοίο εκτελεί τις εργασίες του αποκλειστικά βάσει των αγγελιών προς ναυτιλλομένους (NAVTEX) που έχουν εκδοθεί από τις αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές. 

Αυτό που ακολούθησε μέσα στις επόμενες ώρες στις ραδιοσυχνότητες του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου έδειξε τον τρόπο με τον οποίο η Άγκυρα στήνει τις επικοινωνιακές της μπλόφες. Νωρίς το βράδυ της Τρίτης και ενώ το γαλλικό πλοίο βρισκόταν ήδη εν πλω, ο τουρκικός σταθμός της Αττάλειας εξέπεμψε εσπευσμένα νέα NAVTEX στην οποία περιλαμβανόταν ο ισχυρισμός ότι οι έρευνες του Abeille Marengo θα διεξαχθούν “κατά μήκος των γραμμών που έχουν συντονιστεί με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές και για τις οποίες έχει εξασφαλιστεί η συναίνεση των τουρκικών αρχών”.

Πώς “συντόνισε” η Τουρκία τη διαδρομή ενός πλοίου που δεν της ζήτησε ποτέ άδεια; Οι Τούρκοι χειριστές της Αττάλειας πήραν γεωγραφικές συντεταγμένες της πορείας του πλοίου, οι οποίες είχαν ήδη δημοσιοποιηθεί ημέρες νωρίτερα μέσα από την ελληνική NAVTEX του Ηρακλείου και την κυπριακή της Λάρνακας, έκαναν “copy-paste” και τις εξέπεμψαν εκ νέου ως δήθεν προϊόν... τουρκικού συντονισμού! 

Το σκηνικό αυτής της μεθόδευσης φαίνεται ότι είχε στηθεί από το Σάββατο 7 Νοεμβρίου, όταν ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωνε τότε ότι “όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά”. Είχε προηγηθεί ρηματική διακοίνωση από την πλευρά της Γαλλίας μέσω της διπλωματικής οδού - μια τυπική διπλωματική ενημέρωση για το πλοίο γαλλικών συμφερόντων, την οποία όμως η Άγκυρα επιχείρησε να παρουσιάσει στο εσωτερικό της ακροατήριο ως αίτημα αδειοδότησης. 

Η απάντηση της Αθήνας στην τουρκική NAVTEX της 10ης Νοεμβρίου ήταν άμεση. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου επεσήμανε ότι “η Τουρκία έδωσε μια συγκατάθεση, χωρίς αυτό να της ζητηθεί από την εταιρεία”, ενώ κύκλοι του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών επεσήμαναν ότι η Ελλάδα και η Κύπρος είναι οι μόνες χώρες στις οποίες υποβλήθηκε αίτημα και οι οποίες εξέδωσαν άδειες εργασιών, ξεκαθαρίζοντας πως “καμία σημασία δεν έχει η τουρκική NAVTEX που εκδόθηκε μεταγενέστερα της κίνησης του πλοίου επί τη βάσει ήδη δημοσιοποιημένων δεδομένων”. Λίγα λεπτά μετά τα μεσάνυχτα της Τρίτης προς Τετάρτη 11 Νοεμβρίου, ο σταθμός Ηρακλείου της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού εξέδωσε ελληνική αντι-NAVTEX με ισχύ έως τις 20 Μαρτίου 2027, κηρύσσοντας την τουρκική αναγγελία “άκυρη” και παραθέτοντας τους αριθμούς των τριών ελληνικών κρατικών αδειών βάσει των οποίων επιχειρεί το πλοίο. 

Η έρευνα του ant1news.gr στα ψηφιακά αρχεία του τουρκικού Κέντρου Ασφάλειας Ακτών και στον πίνακα εκπομπών της Αττάλειας αποκαλύπτει ένα βραχυκύκλωμα: Την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου, ο σταθμός της Αττάλειας είχε εκδώσει τέσσερις διαδοχικές αντι-NAVTEX μέσα σε ένα 24ωρο - ρεκόρ εξήμισι ετών, από τον Απρίλιο του 2020. Σε δύο από εκείνες τις αντι-NAVTEX της 6ης Νοεμβρίου κατά της Ελλάδας και της Κύπρου, η Αττάλεια έγραφε ρητά ότι για τις έρευνες του Abeille Marengo “δεν υπάρχει συγκατάθεση των τουρκικών αρχών”, κλειδώνοντας τη διάρκειά τους έως τις 7 και 20 Μαρτίου 2027. Όταν όμως το γαλλικό πλοίο απέπλευσε κανονικά στις 10 Νοεμβρίου, η Αττάλεια έσπευσε στις 21:30 το ίδιο βράδυ να εκδώσει νέα NAVTEX (με λήξη επίσης στις 20 Μαρτίου 2027), βαφτίζοντας τις ίδιες έρευνες ως δήθεν “συντονισμένες και εγκεκριμένες” από την Τουρκία. 

Τι απέγιναν όμως οι αντι-NAVTEX της 6ης Νοεμβρίου; Έλεγχος που πραγματοποιήθηκε στις 13 Νοεμβρίου στον πίνακα ενεργών ραδιοεκπομπών της Αττάλειας και στο επίσημο εβδομαδιαίο δελτίο “Αγγελιών σε Ισχύ” των τουρκικών σταθμών αποκαλύπτει ότι η Άγκυρα όχι μόνο δεν τις ανακάλεσε ποτέ, αλλά ούτε καν τις μετέφερε στο “διαδικτυακό αρχείο”, όπου περνούν όσες αγγελίες σταματούν να μεταδίδονται από τον ασύρματο. Έτσι, στον πίνακα ενεργών ραδιοεκπομπών της Αττάλειας συνυπάρχουν ζωντανά και τα δύο αντίθετα τηλεγραφήματα: ότι μέχρι τις 20 Μαρτίου 2027 το Abeille Marengo εκτελεί έρευνες ταυτόχρονα “χωρίς τη συγκατάθεση” και “με τη συγκατάθεση” της Τουρκίας… 

Το επεισόδιο με το καλώδιο και τις NAVTEX δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό. Η ανάλυση των αρχείων από το 2018 έως σήμερα αποκαλύπτει ότι τα τελευταία εννέα χρόνια η Τουρκία έχει εκδώσει 215 αντι-NAVTEX για ελληνικές και κυπριακές αγγελίες, μετατρέποντας ένα διεθνές δίκτυο προστασίας της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα σε μόνιμο μηχανισμό προώθησης των ανυπόστατων βλέψεών της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. 

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Τουρκία καπηλεύεται ένα δίκτυο έγκαιρης προειδοποίησης. Αυτού του είδους τα παγκόσμια δίκτυα -είτε αφορούν την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας είτε τη δίωξη του εγκλήματος- είθισται να στηρίζονται στην καλή πίστη των κρατών-μελών και στην ανάγκη άμεσης μετάδοσης της πληροφορίας. Αυτό ακριβώς είναι που τα καθιστά ευάλωτα σε αυταρχικά και αναθεωρητικά καθεστώτα, τα οποία τα χρησιμοποιούν για να εξυπηρετήσουν τη δική τους ατζέντα, “μολύνοντάς” τα εκ των έσω. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της τουρκικής μεθόδου καταγράφεται στις Ερυθρές Αγγελίες της Ιντερπόλ, ενός συστήματος που δημιουργήθηκε για να ειδοποιεί τα αστυνομικά σώματα 196 χωρών στο κυνήγι δολοφόνων, εγκληματιών πολέμου, παιδοβιαστών και εμπόρων ναρκωτικών. 

Ενώ ήδη από το 2010 έρευνες της Διεθνούς Κοινοπραξίας Ερευνητών Δημοσιογράφων (ICIJ) και μεταγενέστερες εκθέσεις του Αμερικανικού Κογκρέσου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είχαν αναδείξει πώς καθεστώτα όπως η Ρωσία και η Κίνα χρησιμοποιούν την Ιντερπόλ για να κυνηγούν πολιτικούς αντιπάλους και μειονότητες, τον Ιούλιο του 2025 η Κοινή Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Βρετανικού Κοινοβουλίου δημοσίευσε μια έκθεση-καταπέλτη για τη διακρατική καταστολή, κατονομάζοντας ρητά την Τουρκία —μαζί με τη Ρωσία και την Κίνα— ως έναν από τους “μεγαλύτερους καταχραστές” του συστήματος ειδοποιήσεων της Ιντερπόλ παγκοσμίως. 

Μετά την απόπειρα πραξικοπήματος του Ιουλίου 2016, η Άγκυρα έστησε μια ολόκληρη βιομηχανία διακρατικής καταστολής μέσα από τους μηχανισμούς της διεθνούς αστυνομικής συνεργασίας. Όπως παραδέχθηκε ο ίδιος ο Τούρκος υπουργός Δικαιοσύνης Γιλμάζ Τουντς, η Τουρκία έχει ζητήσει συνολικά 3.579 Ερυθρές Αγγελίες και έχει υποβάλει 2.364 αιτήματα έκδοσης από το 2016, ενώ μόνο προς τη Γερμανία την τριετία 2016-2019 υπέβαλε 1.252 αιτήματα μέσω της Ιντερπόλ, εκ των οποίων τα 1.168 ήταν Ερυθρές Αγγελίες για σύλληψη και έκδοση.

Για να παρακάμψουν το καταστατικό της Ιντερπόλ που απαγορεύει ρητά τις πολιτικές διώξεις, οι τουρκικές αρχές -όπως καταγράφεται σε διεθνείς έρευνες και στα στοιχεία που κατατέθηκαν στο Βρετανικό Κοινοβούλιο- εφάρμοζαν μια στρατηγική “μεταμφίεσης” με κοινά αδικήματα, όπως απάτη ή φοροδιαφυγή, ώστε να ξεγελούν την Επιτροπή Ελέγχου του οργανισμού, η οποία, όπως έχει παραδεχθεί ο πρώην Γενικός Γραμματέας της Ιντερπόλ Γιούργκεν Στοκ, απορρίπτει μόλις το 1,2% έως 3% των ειδοποιήσεων. Παράλληλα, η Άγκυρα εργαλειοποιούσε τις Μπλε Αγγελίες για τον εντοπισμό αντιφρονούντων, αλλά και τη διεθνή βάση δεδομένων Κλεμμένων και Απολεσθέντων Ταξιδιωτικών Εγγράφων: δηλώνοντας ψευδώς τα έγκυρα διαβατήρια των πολιτικών της αντιπάλων ως “χαμένα” ή “κλεμμένα”, τους παγιδεύει στα σύνορα τρίτων χωρών ώστε να απελαθούν στην Τουρκία. 

Αυτή τη λογική της “πειρατείας” φαίνεται να έχει μεταφέρει η Τουρκία από το σύστημα της Ιντερπόλ στις θάλασσες του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου. Με μία κρίσιμη διαφορά: αν στην Ιντερπόλ υπάρχει ένας υποτυπώδης έλεγχος που φιλτράρει ένα μικρό ποσοστό των καταχρηστικών αιτημάτων, στο διεθνές σύστημα ναυτικών προειδοποιήσεων NAVTEX δεν υπάρχει κανένας μηχανισμός προληπτικού ελέγχου. Ό,τι πληκτρολογήσει ένας εθνικός σταθμός εκπέμπεται άμεσα μέσω ραδιοκυμάτων στα όργανα κάθε πλοίου που πλέει στην περιοχή - μία  ”ανοιχτή πόρτα” του Παγκόσμιου Ναυτιλιακού Συστήματος Κινδύνου και Ασφάλειας (GMDSS) που εκμεταλλεύεται συστηματικά η Άγκυρα. Όπως ακριβώς μεταμφίεζε τις πολιτικές διώξεις σε κοινά εγκλήματα στην Ιντερπόλ, έτσι και στη θάλασσα μεταμφιέζει τις ανυπόστατες βλέψεις σε δήθεν επείγουσες αγγελίες για την ασφάλεια των ναυτικών, παραβιάζοντας τόσο το Δίκαιο της Θάλασσας -που κατοχυρώνει ρητά την ελευθερία πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων- όσο και το διεθνές Γενικό Σχέδιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), που ορίζει τους ελληνικούς σταθμούς (Ηράκλειο, Λήμνος) και τον κυπριακό σταθμό της Λάρνακας ως τους μοναδικούς νόμιμους, εξουσιοδοτημένους πομπούς στις περιοχές ευθύνης τους. 

Η ακτινογραφία των 215 ελληνικών και κυπριακών αγγελιών που μπήκαν στο στόχαστρο των τουρκικών αντι-NAVTEX από το 2018 έως σήμερα αποκαλύπτει την τουρκική μεθόδευση. Από το σύνολο αυτών των παρεμβάσεων, το 60% στρέφεται κατά της Κύπρου -με την Άγκυρα να επαναλαμβάνει παπαγαλίστικα σε 93 τηλεγραφήματα ότι “η Κύπρος δεν είναι το ίδιο κράτος με αυτό που ιδρύθηκε το 1960”- και το 40% στρέφεται κατά της Ελλάδας, από τη Σαμοθράκη και τη Λήμνο μέχρι την Κρήτη, την Κάσο, την Κάρπαθο και το Καστελλόριζο.

Σε 150 αντι-NAVTEX, η Τουρκία επικαλείται υποκριτικά την “ασφάλεια των ναυτιλλομένων”, ενώ σχεδόν στις μισές (105 τηλεγραφήματα) αποκαλεί τους διεθνώς αναγνωρισμένους σταθμούς του Ηρακλείου, της Λήμνου και της Λάρνακας “μη εξουσιοδοτημένους σταθμούς” και στο 42% (91 τηλεγραφήματα) κατηγορεί την Ελλάδα και την Κύπρο ότι προβάλλουν “παράνομους και αβάσιμους ισχυρισμούς”. 

Σε αντίθεση με την Τουρκία των 215 αντι-NAVTEX, η Ελλάδα δεν έχει εκδώσει “κόντρα-αγγελίες” για δραστηριότητες που πραγματοποιούνται εντός της τουρκικής περιοχής ευθύνης, όπως ο κόλπος της Αττάλειας ή τα τουρκικά χωρικά ύδατα, ούτε έχει αντιγράψει ποτέ συντεταγμένες τουρκικών ερευνών για να τις εκπέμψει ως ελληνικές. Οι αντι-NAVTEX από την Ελλάδα εκδόθηκαν όταν τουρκικοί σταθμοί εξέπεμψαν παράνομα αγγελία μέσα στη διεθνώς αναγνωρισμένη περιοχή αποκλειστικής ευθύνης των σταθμών της χώρας, όπως ακριβώς συνέβη στις 10 Νοεμβρίου. 

Επιπλέον, στις μόνιμες αγγελίες που διατηρεί σε ισχύ η Ελλάδα από το 2015 και το 2016 στους σταθμούς της Λήμνου και του Ηρακλείου, δεν υπάρχουν αναθεωρητικά μανιφέστα, αλλά ανθρωπιστικές προειδοποιήσεις προς τα πλοία να προσέχουν τις λέμβους προσφύγων που ξεκινούν από τις τουρκικές ακτές για λόγους έρευνας και διάσωσης - πλάι στη μόνιμη προειδοποίηση του Απριλίου 2020 που ενημερώνει τους ναυτικούς ότι “η Τουρκία εκμεταλλεύεται κατ' επανάληψη το σύστημα προειδοποιήσεων NAVTEX για να προωθήσει την αναθεωρητική εθνική της ατζέντα σχετικά με το καθεστώς του Αιγαίου”. 

Από την ανάλυση του περιεχομένου και τις ακριβείς ώρες μετάδοσης των τουρκικών αντι-NAVTEX της περιόδου 2018-2026 αναδεικνύονται οι μεθοδευμένοι τακτικισμοί της Άγκυρας. Ο πρώτος έχει να κάνει με το “ωράριο λειτουργίας”: εάν οι τουρκικές αντι-NAVTEX αφορούσαν λόγους πραγματικού ρίσκου για τα πλοία, θα εκδίδονταν σε 24ωρη βάση, επτά ημέρες την εβδομάδα. Τα δεδομένα όμως δείχνουν ότι ο μηχανισμός της Άγκυρας λειτουργεί με ωράριο δημοσίου υπαλλήλου: πάνω από το 88% των τουρκικών αντι-NAVTEX εκδίδεται αποκλειστικά σε εργάσιμες ημέρες, από Δευτέρα έως Παρασκευή, ενώ μέσα σε εννέα ολόκληρα χρόνια οι τουρκικοί σταθμοί εξέδωσαν αντι-NAVTEX μόλις επτά φορές ημέρα Κυριακή.

Σχεδόν οι μισές αγγελίες (103 τηλεγραφήματα) εκδίδονται είτε Παρασκευή, λίγο πριν κλείσουν τα γραφεία της τουρκικής διοίκησης για Σαββατοκύριακο, είτε Δευτέρα, μόλις ανοίξουν. Για παράδειγμα, όποτε η Ελλάδα εξέδιδε NAVTEX ημέρα Πέμπτη ή Παρασκευή, ο “κατεπείγων” τουρκικός μηχανισμός ασφάλειας ναυσιπλοΐας απαντούσε με καθυστέρηση τριών ή τεσσάρων ημερών, τη Δευτέρα το πρωί μετά τις 09:15, μόλις έπιαναν δουλειά στο τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών. Αντίθετα, όταν δίνεται πολιτική εντολή κορυφής, όπως το βράδυ της Παρασκευής 6 Νοεμβρίου για το γαλλικό πλοίο του καλωδίου, ο χρόνος αντίδρασης της Αττάλειας έπεσε στα 61 λεπτά από την έκδοση της κυπριακής αγγελίας. 

Ο δεύτερος τακτικισμός έχει να κάνει με την “μπλόφα της συγκατάθεσης” μέσω της αντιγραφής συντεταγμένων. Όταν η Τουρκία γνωρίζει ότι ένα ερευνητικό πλοίο θα εκτελέσει κανονικά το έργο του και δεν μπορεί να το εμποδίσει χωρίς να προκαλέσει κρίση, καταφεύγει στη μέθοδο της “εικονικής αδειοδότησης”, αντιγράφοντας δημοσιευμένες ελληνικές συντεταγμένες και βαφτίζοντας τις νόμιμα αδειοδοτημένες από την Ελλάδα έρευνες ως δήθεν εγκεκριμένες από την ίδια. Πριν εφαρμόσει αυτό το τέχνασμα το βράδυ της 10ης Νοεμβρίου αντιγράφοντας συντεταγμένες της πορείας του Abeille Marengo, η Αττάλεια είχε κάνει ακριβώς το ίδιο στα τέλη Οκτωβρίου και στις 6 Νοεμβρίου 2026 νοτιοανατολικά της Κρήτης με ένα άλλο ερευνητικό πλοίο, το Kobi Ruegg, το οποίο εκτελεί έρευνες για υποθαλάσσιο καλώδιο οπτικών ινών εντός ελληνικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας. Και τότε η Αττάλεια αντέγραψε ελληνικές συντεταγμένες και ανακοίνωσε μέσω αντι-NAVTEX ότι το πλοίο επιχειρεί “με τη συγκατάθεση της Τουρκικής Δημοκρατίας εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας”, προκαλώντας την άμεση έκδοση ελληνικής αντι-NAVTEX από το Ηράκλειο που διέψευσε τον τουρκικό ισχυρισμό».  

Κι έπειτα είναι το εύρος της “πειρατείας” και η συστηματική πρακτική ετών με το “copy-paste”: Σε 47 περιπτώσεις, δηλαδή πάνω από μία στις πέντε αντι-NAVTEX της τελευταίας εννεαετίας, κάθε φορά που ο σταθμός του Ηρακλείου ή της Λάρνακας εκδίδει αγγελία για αεροναυτική άσκηση, η Αττάλεια εκπέμπει τηλεγράφημα στο οποίο χαρακτηρίζει τον ελληνικό ή κυπριακό σταθμό “μη εξουσιοδοτημένο” και προσθέτει ότι “η ανακοίνωση επανεκδόθηκε από τον εξουσιοδοτημένο σταθμό της Αττάλειας για την ασφάλεια των ναυτιλλομένων”, αντιγράφοντας τις ελληνικές συντεταγμένες, τις ημερομηνίες και τις ώρες της άσκησης. Την περίοδο 2019–2020, η Αττάλεια έστελνε διπλά τηλεγραφήματα με διαφορά τεσσάρων έως εννέα λεπτών: στο πρώτο ακύρωνε την ελληνική άσκηση ως “παράνομη” και στο δεύτερο, πέντε λεπτά αργότερα, αντέγραφε την ίδια ελληνική άσκηση ως τουρκική ανακοίνωση. 

Επτά χρόνια αργότερα, η ίδια ακριβώς μέθοδος της "πειρατείας του copy-paste" επιστρατεύθηκε για πολλοστή φορά από την Αττάλεια για το καλώδιο, αποδεικνύοντας μια συστηματική επιχείρηση καπήλευσης των διεθνών δικτύων ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο. 

 

  Ακολουθήστε το antenna.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις!
 Απαγορεύεται η αναπαραγωγή του παρόντος άρθρου, χωρίς αναφορά στην πηγή antenna.gr (με ενεργό σύνδεσμο προς το antenna.gr)